December 2012 – X-stralen

X-stralen

Hoe werkt de afstandsbediening van je TV? Wat gebeurt er in de magnetron als je soep opwarmt? Wat gaat er door je lichaam als je in het ziekenhuis een röntgenfoto laat maken? En hoe kan het toch dat je zonder vaste telefoonlijn met jouw mobieltje naar je vriend of vriendin kunt bellen?

Elektromagnetische stralen
De antwoorden op al deze vragen hebben te maken met voor het oog onzichtbare elektromagnetische stralen. Zonder dat je het merkt, is deze straling overal om je heen. Ook vanuit de ruimte komt er straling naar ons toe. We maken dankbaar gebruik van allerlei soorten straling. Met microgolven verwarmen we ons eten in de magnetron, met infrarood stralen bedienen we onze televisie. Zonder de toepassingen van elektromagnetische stralen zouden er geen mobieltjes zijn en geen mobiel internet.

Röntgenstraling
Maar er zijn ook soorten straling waar we niet te veel aan blootgesteld moeten worden. UV straling bijvoorbeeld komt van de zon en is schadelijk voor onze gezondheid. Ook röntgenstraling is eigenlijk best gevaarlijk. Maar toch is dit ook erg handig als je weet hoe je hier mee om moet gaan. In het ziekenhuis gebruikt de dokter röntgenstraling om te zien of je been wel echt gebroken is.

Professor Wim van der Zande gaat jullie vertellen wat voor stralen er zijn. Ook legt hij uit wat je ermee kunt en of ze gevaarlijk zijn. Na de lezing ga je spannende proefjes doen met onzichtbare stralen. Kun jij in het pikkedonker zien? Maak een tattoo die je alleen met speciale straling zichtbaar kunt maken en ontdek de geheimzinnige röntgenstralen!

Wim van der Zande
Wim van der Zande is professor in de natuurkunde aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij houdt zich al zijn hele leven bezig met de vraag wat licht eigenlijk is en wat licht doet met de materie om ons heen.

Daarnaast bouwt hij met zijn groep aan nieuwe lasers, intense stralingsbronnen voor natuurkundig en scheikundig onderzoek. De combinatie van de supersterke lasers en de super sterke magneetvelden bestaat nergens anders ter wereld. Hierdoor heeft Nijmegen een bijzondere plaats in de wereld. Wim van der Zande zal zijn eigen licht laten schijnen op de vraag wat licht eigenlijk is…